Sáng mồng mười một, hàng châu Lâm Xuyên vẫn chưa tới.
Thôi Diễn cho người báo lên khoang khách: Ngự Cẩm đợi thêm hai ba ngày, sớm nhất sáng mười bốn mới nhổ neo. Người của các châu cứ tự nhiên lên bờ dạo bến, chỉ cần về thuyền trước giờ Tuất.
Thuyền cống Ỷ Vân đã dỡ hết hàng, chiều nay sẽ quay về. Khúc lão đại sang Ngự Cẩm chào Tố Y, đứng ở cửa khoang khách, hai tay chắp trước bụng, ba ngón tay còn lại của bàn tay trái quấn lấy vạt áo.
— Ninh chủ xưởng đi đường bình an. — Lão nói. Rồi lão ngập ngừng. — Thằng Mão…
— Em ấy đi với Ninh mỗ. — Tố Y nói.
Khúc lão đại gật đầu. Lão nhìn quanh, rồi hạ giọng.
— Lão chở hàng cống ba mươi năm. Tới Lục Giang là hết phận lão. Nhưng ba mươi năm, lão nghe một câu ở bến này. Hàng nằm trên Ngự Cẩm là hàng của cục. Hàng của cục thì chỉ cục biết.
Lão chắp tay vái một cái, rồi đi xuống ván cầu, không ngoái lại. Chiều hôm ấy, thuyền cống mũi đỏ rời bến Lục Giang, xuôi dòng về phía nam. Trước khi nhổ neo, lão rót một chén rượu xuống sông.
Tố Y không lên bờ dạo bến. Nàng gọi thằng Mão vào khoang khách.
— Chiếc thuyền ba buồm sơn đen, mũi vẽ con mắt, đậu ở bến thuyền buôn. — Nàng nói. — Chị muốn biết nó tới từ bao giờ, chở gì, định đi đâu.
Thằng Mão không hỏi vì sao. Nó gật đầu, đi ra. Nó đi chân đất, áo vá, đầu quấn một mảnh khăn cũ, trông y như một trong mấy nghìn đứa phu đang chạy trên các tấm ván ở bến. Không ai nhìn nó hai lần.
Nó về lúc chập tối, mồ hôi nhễ nhại, ngồi bệt xuống sàn khoang, uống một hơi hết bát nước Tiểu Mãn đưa.
— Thuyền nhà Vương, tuyến Lĩnh Ngoại. — Nó nói. — Tới năm hôm trước, từ phía nam lên. Thuyền không. Phu ở bến bảo thuyền nhẹ bỗng, nổi cao, thấy cả vạch sơn đáy. Vương lão bản thuê một gian kho ở bến, không gửi gì vào. Ông ấy bảo đợi hàng vải thô Lĩnh Ngoại theo thuyền sau tới, rồi chở lên kinh.
— Thuyền sau tới chưa?
— Chưa có thuyền nào từ Lĩnh Ngoại tới cả, chị ạ. — Thằng Mão nói. — Mấy hôm nay gió nam yếu, thuyền phía nam lên chậm. Phu ở bến cười, bảo Vương lão bản đợi vải thô mà đợi như đợi vợ.
Tố Y ngồi im, xoay con thoi gỗ đàn hương trong lòng bàn tay.
Một chiếc thuyền buôn tuyến phía nam, chạy không từ Lĩnh Ngoại lên Lục Giang, đúng lúc Ngự Cẩm đợi hàng. Một gian kho thuê mà không gửi gì. Một lô vải thô không có thật.
— Còn một chuyện nữa. — Thằng Mão nói, và giọng nó khác đi. — Chiều nay em thấy cai Thiết lên thuyền Vương lão bản. Ngồi trong khoang uống rượu với ông ấy tới gần tối.
— Cai Thiết là ai?
— Cai phu lớn nhất bến Lục Giang. — Nó nói. — Ba trăm phu khuân ăn cơm của ông ấy. Hàng của cục lên xuống Ngự Cẩm, phu của ông ấy khuân, chưa bao giờ người khác khuân.
Nó nhìn xuống hai bàn tay mình.
— Ba năm trước, người thuê cha em khuân hàng đêm, trả công gấp ba, cũng là cai Thiết.
Đêm ấy, Tố Y kể cho Yến Chiêu nghe trên boong Ngự Cẩm, ở chỗ khuất sau cột buồm giữa.
Hắn nghe hết, không ngắt lời. Rồi hắn nói:
— Bản quan không có cớ khám thuyền Vương. Bến Lục Giang thuộc phủ Lục Giang, không thuộc châu Ỷ Vân. Bản quan là quan áp cống, chỉ có quyền với hàng cống châu mình, và hàng ấy đã giao cho cục, có chữ ký của bản quan.
— Muội biết.
— Còn Ngự Cẩm là thuyền của cục. Khoang khóa ba ổ, chìa do Thôi giám sự giữ. Bản quan muốn xuống khoang, phải có hắn đi cùng.
— Muội biết. — Tố Y nói lần nữa.
Yến Chiêu nhìn nàng.
— Cô nương định làm gì?
— Đợi. — Nàng nói. — Họ chưa làm gì cả, đại nhân. Một chiếc thuyền không, một ông cai phu uống rượu. Mình nói bây giờ, mình là người buôn nghi bậy cho quan cục.